TCMB’nin makroihtiyati adımları TL’ye geçişi teşvik ederken, KKM uygulaması sonlandırıldı. TL mevduatın payı %61,5’e yükseldi.
2026 yılında küresel belirsizlik ve jeopolitik riskler uluslararası finans piyasalarında dalgalanmalara neden olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politika adımlarıyla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlar, kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde tutulmasını sağladı.
Ocak ayında yabancı para (YP) kredilere yönelik büyüme sınırları sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de benzer sınırlar getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketici kredileri, taşıt kredileri, KMH limitleri ve TL ticari kredilerdeki büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen büyüme sınırının etkisiyle, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ayrıca, Ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Program döneminde kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artış ticari ve bireysel kredi faizlerine yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar nedeniyle Türk lirası lehine gelişti. Sıkı finansal koşullar, reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı.
Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıktı. Değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselmekle birlikte tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu. Ocak 2026’da kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı finansal istikrar risklerini sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı sermaye yeterliliğini desteklemeye devam ederken, Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e ve Temmuz 2026’da yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterleri ve BDDK hedef oranının üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025’te gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri durduruldu. Bu kararın ardından 9,6 milyar dolar olan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için de 15 Şubat 2025’te aynı işlemler sonlandırıldı ve tüzel kişi KKM bakiyesi 2025’in ağustos ayındaki 200 milyon dolardan Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesinin tasfiyesiyle birlikte, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi. Bu durum, TL’yi teşvik edici rolünü gösteriyor.
Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikaları ve yatırım/ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek. Yabancı para mevduatın cazibesi azaltılarak TL mevduatın payı ve vadesi uzatılacak. İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak.
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum için AB mevzuatı da dikkate alınarak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetleri ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler sürecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek. Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının etkinliği artırmak için mevzuat ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
