TÜİK verileri AR-GE vergi teşviklerinin 2024’te 169 milyar lirayı aştığını gösteriyor. Gelir vergisi stopaj desteği en büyük payı alırken, bilgi ve iletişim ile imalat sektörleri öne çıktı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, araştırma, geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine yönelik dolaylı vergi teşvikleri 2024 yılında 169 milyar 33 milyon liraya ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 59,5’lik bir artışı temsil ediyor.
AR-GE teşviklerinden en büyük payı 86 milyar 105 milyon lira ile gelir vergisi stopaj desteği aldı. Kurumlar vergisi desteği 81 milyar 63 milyon lira, gelir vergisi desteği 1 milyar 725 milyon lira ve katma değer vergisi (KDV) desteği ise 141 milyon lira olarak gerçekleşti.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1’i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu. Bilgi ve iletişim sektörü, 6 bin 98 beyanname ile AR-GE teşviklerinden en çok yararlanan sektör oldu. Bu sektörü 2 bin 421 beyanname ile imalat sanayi ve 1627 beyanname ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler takip etti.
4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan vergi teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon liraya ulaşırken, bunun yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim sektörüne yöneldi. 5746 sayılı Kanun kapsamında ise 39 milyar 561 milyon liralık teşvik sağlandı ve bunun yüzde 72,9’unu imalat sektörü aldı.
Gelir ve kurumlar vergisi kapsamındaki AR-GE desteğinden yararlanan 7 bin 87 girişimin 5 bin 321’i 4691 sayılı Kanun, 1766’sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. İmalat sektöründeki girişimlerin yüzde 82,1’i 5746 sayılı Kanun’dan faydalanırken, bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1’i 4691 sayılı Kanun’u tercih etti.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5’i KOBİ statüsündeydi. KOBİ’ler, toplam teşviklerin yüzde 38,2’sini kullanırken, büyük ölçekli girişimler teşviklerin yüzde 61,8’inden faydalandı. KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık teşviklerin dağılımında orta ölçekli girişimler yüzde 61,1, küçük ölçekli girişimler yüzde 32,1 ve mikro ölçekli girişimler yüzde 6,8’lik paya sahip oldu.
