Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TRT World Forumu’nda yaptığı konuşmada, Orta Doğu’daki savaşların ekonomik etkilerini değerlendirdi. Şimşek, savaş sonrası dönemde bölgesel iş birliğinin artacağını ve rekabetin azalacağını öngördü.
TRT tarafından bu yıl 8’incisi düzenlenen ve 2017’den beri dünyanın önde gelen isimlerini bir araya getiren TRT World Forumu, İstanbul Kongre Merkezi’nde sona erdi. “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla gerçekleştirilen forumun son oturumunda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Sancılı Bir İyileşme Sürecine Doğru: Orta Doğu’daki Savaşlar Sonrası Ulusal Ekonomiler” başlıklı konuşmasında savaşların ekonomik etkileri ve bölgenin geleceğine dair değerlendirmelerde bulundu.
Şimşek, savaşların kısa vadede büyük bir enerji arzı şokuna neden olduğunu ve küresel ekonominin bu duruma dayanmasının zor olduğunu belirtti. Savaşların bölge ülkelerinin ekonomilerini olumsuz etkilediğini, özellikle çatışma bölgelerinde ihracat ve ithalatın önemli ölçüde düştüğünü vurguladı. Küresel büyümenin yavaşladığı ve finansal koşulların sıkılaştığı bir dönemde savaşın etkisinin büyük olduğunu ifade eden Şimşek, ekonomik toparlanmanın kalıcı barışa bağlı olduğunu ve çatışmaların sona ermesi gerektiğini söyledi.
Bakan Şimşek, savaşın ülkeleri bağımlılıklarını ve risklerini azaltmaya yönlendirebileceğini belirterek, Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Savaş sonrası bölgenin ekonomik yapısının altyapı yatırımları, bağlantısallık ve enerji güvenliği ekseninde şekillenebileceğini dile getiren Şimşek, bölgesel bağlantısallığa yatırım yapılmasının bir gereklilik olduğunu belirtti. Ülkelerin alternatif ticaret güzergahları geliştirdiğini ve Türkiye gibi ülkeler için elektrifikasyon sürecinin hızlandırılmasının bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti.
Şimşek, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da bölge içi ticaretin düşük seviyede bulunduğunu ve ekonomik çeşitlendirmenin uzun vadede ticaretin artırılmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti. Savaşın ülkeleri rekabet yerine daha güçlü iş birliğine yönlendirebileceğini belirten Şimşek, savunma sanayisi alanındaki ortaklıklar ve bölgesel güvenlik iş birliğinin önem kazanacağını söyledi. Mekke Anlaşması’nı buna bir örnek olarak gösteren Şimşek, savaş sonrası bölgesel sermayenin yeniden bölgeye yönelmesinin beklendiğini ve alternatif ticaret koridorlarına yapılacak yatırımların 660 milyar dolara ulaşabileceğinin konuşulduğunu aktardı.
Türkiye’nin küresel ticarette kurallara dayalı ticareti desteklemeyi sürdürdüğünü belirten Şimşek, 54 serbest ticaret anlaşması bulunduğunu ve Japonya, Endonezya, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri ve Kanada ile yeni nesil anlaşmalar için görüşmeler yürüttüğünü ifade etti. Türkiye’nin Pekin’den Londra’ya uzanan Orta Koridor’un bir parçası olduğunu ve Basra Körfezi’nden Türkiye üzerinden Çin ve Avrupa’ya ulaşacak Kalkınma Yolu Projesi’ne bölge ülkelerini yatırım yapmaya teşvik ettiğini anlattı. Suudi Arabistan ile Osmanlı döneminden kalma demir yolu hattının yeniden canlandırılması ve elektrik bağlantıları gibi projelerin değerlendirildiğini, bölgesel bağlantısallığa yatırım yapmayı sürdüreceklerini kaydetti.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin geçen yıl savunma sanayisi ürünlerine yönelik yaklaşık 18 milyar dolarlık yeni sipariş aldığını, sektörde yaklaşık 4 bin şirket bulunduğunu ve 1 milyar doların üzerinde değere sahip 1400-1500 civarında proje yürütüldüğünü bildirdi. Küresel müteahhitlik sektöründe ikinci sırada yer aldıklarını ve yakın coğrafyada savaşlar nedeniyle ortaya çıkacak yeniden imar ihtiyacının gelecek 10 yılda en az 1 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini söyledi.
Şimşek, savaşın bölgeyi temelden değiştireceğini ve bölge ülkelerinin yerli kabiliyetlere yatırım yapma, daha derin ekonomik ve ticari entegrasyon geliştirme zorunluluğuyla karşı karşıya kalacağını belirtti. Bölgesel aktörler arasında rekabetin azalacağı ve iş birliğinin artacağı bir döneme girileceğini ifade eden Şimşek, risklerin azaltılmasına yönelik odaklanmanın artacağını ve ülkelerin alternatif transit güzergahlarına, ticaret koridorlarına yatırım yapmak zorunda kalacağını söyledi. Bağlantısallığın ve entegrasyonun artması, siyasi ve jeopolitik rekabetin azalması gibi gelişmeler nedeniyle iyimser olduğunu belirten Şimşek, Türkiye’nin de bu gelişmelerden fayda sağlamasının muhtemel olduğunu vurguladı. Türkiye’nin son 20 yılda altyapıya yaklaşık 260 milyar dolar yatırım yaptığını ve iyi bir altyapıya sahip olduğunu aktardı.
Türkiye’nin dünyanın en büyük 14’üncü sanayi altyapısına sahip olduğunu ve hizmetler sektörünün hızla büyüdüğünü belirten Şimşek, geçen yıl hizmet ihracatının 120 milyar doları aştığını hatırlattı. Savaşların Türkiye’nin çıkarına olmadığını, bölgede istikrardan, barıştan ve refahtan en fazla fayda sağlayan ülkelerden birinin Türkiye olduğunu değerlendirmesinde bulundu.
