Vergi Denetim Kurulu, yılın ilk yarısında 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti. Bu rakam geçen yıla göre yüzde 57 arttı.
Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, yılın ilk yarısında yürüttüğü denetim faaliyetleri sonucunda 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 57’lik bir artış gösterdi.
Başkanlık tarafından ocak-haziran döneminde gerçekleştirilen izaha davet, teftiş ve gözetim faaliyetleri, vergiye gönüllü uyumu artırma hedefiyle yoğunlaştırıldı. Bu çalışmaların sonucunda ortaya çıkan matrah farkı ve azaltılan zarar tutarlarının toplamı, 2023’ün aynı dönemindeki 225,5 milyar lirayı geride bıraktı.
Yılın ilk altı ayında vergi müfettişlerince yürütülen vergi incelemeleri neticesinde 265,2 milyar lira matrah farkı belirlendi. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 96,65’lik bir artış gösteren bu rakam, inceleme kaynaklı matrah farkının bir yıl içinde yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor.
Aynı dönemde tarhı önerilen vergi tutarında yüzde 89,35, önerilen ceza tutarında ise yüzde 79,92’lik artışlar kaydedildi. Tarhı önerilen vergi ve ceza toplamı 186,6 milyar lirayı aştı. Bu incelemeler kapsamında 33 bin 455 mükellef mercek altına alınırken, 101 bin 301 rapor hazırlandı.
VDK, mükelleflerin riskli görülen hususlara açıklama getirmesine olanak tanıyan izaha davet mekanizmasını etkin bir şekilde kullandı. Bu süreçte mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesiyle 35,4 milyar lira matrah artışı sağlandı. Artırılan vergi tutarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,41 artarak 3,05 milyar liraya ulaştı.
İzaha davet sonucunda artırılan matrah tutarında geçen yıla göre yüzde 16,24’lük bir azalma yaşanmasına rağmen, artırılan vergi tutarında çift haneli yükselişler gözlemlendi. VDK’nin 2026 teftiş programı kapsamında yapılan çalışmalarda ise 8,03 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tespit edildi. Bu kapsamda tarh edilen vergi tutarı 886,1 milyon lira olarak gerçekleşti.
Değişen denetim anlayışıyla uyumlu olarak VDK, mükelleflerin vergi incelemesine alınmadan önce riskli işlemleri hakkında bilgilendirilmesi ve gönüllü uyum göstermesini amaçlayan gözetim programlarının kapsamını genişletti. Nisan ayında başlatılan beyanname gözetim çalışmasında 36 bin 15 mükellefe yazı gönderildi. Bu çalışma sonucunda mükellefler matrahlarını 21,8 milyar lira artırırken, beyan edilen zararlar 23,3 milyar lira azaltıldı.
Mart ayında devreye alınan stok gözetim programı kapsamında ise 301 mükellefe yazı gönderildi ve toplam 540 milyon lira matrah artışı sağlandı. Kuruluş Gözetimli Analiz Programı (KURGAN) kapsamında ise 227 mükellef nezdinde fiili tespit yapılırken, 1847 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi. Bu çalışmalarla mükellefler tarafından toplam 795,6 milyon lira tutarındaki faturanın kayıtlardan çıkarılması sağlandı.
Vergi müfettişleri, denetim kapasitesini artırmak amacıyla yılın ilk yarısında lüks restoranlar, eğlence mekanları, temel gıda maddeleri, pırlanta, matbaa, tıbbi cihaz, lastik, motosiklet, tekstil ve tütün ürünleri gibi çeşitli sektörlerde kapsamlı fiili envanter çalışmaları yürüttü. Bu çalışmalarla işletmelerin stokları ve faaliyetleri yerinde tespit edilerek risk analizleri için veri toplandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi denetim süreçlerinde kapsamlı dönüşüm programları uyguladıklarını belirterek, “Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi, risk analizine dayalı vergi incelemeleri, gönüllü uyumu esas alan izaha davet ve gözetim programlarıyla çok yönlü sürdürüyoruz. Bu mücadelemizde, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz.” ifadelerini kullandı.
